Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!
Rozmiar czcionki:

SDC15207

Kolejny intersujący program naukowo - dydaktyczny, tym razem na trasie wycieczki w kierunku Płocka - Kłodawy i Włocławka zrealizowali Seniorzy Uniwersytetu Trzeciego Wieku z NML zorganizowany przez Bogdana Siemianowskiego. Słuchaliśmy ukierunkowanych opisów adekwatnych do terenu obserwowanego z okien autokaru, wciągani w analizę krajobrazu czy obiektów historycznych i gospodarczych. Poniżej plan relacji z wyprawy a bliższe informacje znajdą Państwo w 4-str. artykule, który zostanie rozdany na zajęciach geograficznych.

 

I.GENEZA KRAJOBRAZÓW MŁODOGLACJALNYCH I STAN ICH ZAGOSPODAROWANIA

       (Ta część wycieczki jest opisana w artykule).

     II. ZBIORNIK WODNY „WŁOCŁAWEK” na WIŚLE, JEGO ZALETY I WADY

     Rok 2017 - ROK WISŁY. PUNKT WIDOKOWY Dobrzyń na wysokim brzegu Wisły (siła Coriolisa!):

1. Imponujący widok na środkową część Zbiornika. (zbud. ok.1970 r.), wskazujemy sobie:                        

     - szlak żeglugowy i lokalizacje przystani dla barek,

     - kierunki do obiektów rekreacyjno-sportowych i turystycznych, nowe funkcje regionu.

2. Zmiany ekosystemów i problemy ochrony środowiska: różnice hydrodynamiki, produkcji chlorofilu, obciążenia fosforem, deficyty tlenowe, grawitacyjne osuwiska wysokiej skarpy.

3. Problem tempa akumulacji osadów i utrata części funkcji zbiornika, porównania!

4. Wzdłuż Zbiornika: ekosystemy Brudzeńskiego Parku Kraj. z intensywną rzeźbą pradoliny Skrwy.

   III. ZAKŁADY RAFINERYJNO - PETROCHEMICZNE   PKN ORLEN S.A. w PŁOCKU

 Lokalizacja w latach 60., jeden z największych na kontynencie, o przetwórstwie do18 mln t. ropy, (o powierzchni NML!). Obserwacjami naszymi kierował inżynier technolog z Zarządu Koncernu. Wolno objeżdżamy ciągi technologiczno-produkcyjne PKN:  

   - W części N: kilkadziesiąt zbiorników na ropę naftową importowaną rurociągiem z Zagłębia Uralsko-Wołżańskiego i aż z Zachodniosyberyjskiego oraz zbiorniki kuliste z płynnym gazem LNG.

   - Nowe instalacje odsiarczania - czysta 100 % siarka odsprzedawana korzystnie innym firmom.    

   - Kilkadziesiąt wydziałów instalacji o różnych konstrukcjach o wysokości 20 - 40 m - to przegląd  półproduktów i produktów i nazw nowoczesnej chemii (m.in. dostarczanych rurociągiem do „ANWILU” + produkcji benzyn i olejów napędowych, które nabywamy w sieci „ORLEN”).

   - Kilka działek po rozbiórce starych instalacji oczekuje na nowe inwestycje.

   - Budowa nowej, mobilnej elektrowni gazowej, która także zabezpieczy w energię Płock.

   IV. PRZEZ PŁOCK, DOLINĘ WISŁY NA WYSOCZYZNĘ KŁODAWSKĄ

   1. PŁOCK lokalizacja firm i awans w l. 60. - 70. na krajowy ośrodek wzrostu (ok. 120 tys.)

   2. Zabytki Starego Płocka m.in. „Mały Wawel”, najstarsze liceum w Polsce tzw. „Małachowianka”.  

   3. Przejazd nad cofką Zapory: pylony nowego mostu na Wiśle, na prawo port rzeczny na Wiśle.  

4. RADZIWIE, dzielnica niskiego Płocka - w l. 80. potop spowodowany zatorem lodowym.

5. Przez Pojezierze Gostynińskie najdalej wysuniętą krainę młodoglacjalną w kierunku SE Polski.

6. Gostynin i Góra Dybanka z grodziskiem. Zagadka dwóch rzek i dolin o tej samej nazwie „Skrwa” po prawej i lewej stronie Wisły - hipoteza pradoliny starszej od Wisły poniżej Płocka (wn. B.S.).

7. Estakadą nad A -1, opowieść o realizacji autostrady „Północ - Południe” i stanie budowy autostrad.

8. Wysoczyzna Kłodawska - ważna w Polsce granica regionów o rzeźbie młodoglacjalnej oraz staroglacjalnej z przekształceniami peryglacjalnymi.

9. W rejonie Łanięt - Lubień: występowanie w podłożu pierwszych poduszek i wysadów solnych.       

10. Krośniewice - drogą krajową A -2, która była główną magistralę „Wschód - Zachód” Polski.

11. KŁODAWA - wzniesienie, które zwiastuje wysad solny w podłożu. Widać wieże wyciągowe zbudowanej w latach 1952 - 64 kopalni.

V. KOPALNIA GŁĘBINOWA SOLI KAMIENNEJ „KŁODAWA.                

Po obejściu infrastruktury naziemnej szybkobieżną windą zjeżdżamy. Różnica ok.70 hPa zatyka uszy, jesteśmy aż 600 - 700 m p.p.t! To najgłębsza udostępniona kopalnia Europy. Chwila skupienia przy Kapliczce solnej. „Stacja Sejsmologiczna” pobudza do dyskusji. Instruowany przez Sztygara spacer podziemnymi chodnikami i komorami eksploatacyjnymi pozostanie na zawsze w naszej pamięci! Temperatura 20º - 28ºC - ciepło z wnętrza Ziemi. Obserwacje struktur warstw solonośnych (fotografie) przypominają obrazy wydarzeń sprzed ok. 250 mln lat, kiedy to w cechsztynie permu „obszar przyszłej Polski” znajdował się na wysokości dzisiejszej Sahary. Wówczas w płytkich morzach i zatokach obniżenia zwanego bruzdą polsko-duńską, w klimacie pustynnym, tworzyły się formacje solonośne. Ich miąższość waha się od kilkuset do 1500 metrów. Znacznie później, (jura/kreda), w czasie kimeryjskich ruchów płyt litosfery, tu Masywu Czeskiego z Sudetami w kierunku platformy wschodnioeuropejskiej, tworzyły się struktury antyklinalne wału kujawsko-pomorskiego. To wpłynęło na powstawanie antyklinalnych struktur solnych. Wskutek olbrzymiego ciśnienia masy solne stawały się plastyczne i zaczęły tworzyć się poduszki i wysady solne (także wpływ naporu warstw skał młodszych   i ciężaru późniejszych plejstoceńskich lądolodów. Tak powstało na Kujawach 10 wysadów solnych zwanych też diapirami. W największym z nich zbudowano w latach   1952 -64 kopalnię. Jej znaczenie obrazują zimą 1 - 2 km. kolejki samochodów gospodarek komunalnych z widocznymi rejestracjami większości miast Polski. Opuszczając Kłodawę robimy z radością przegląd solnych trofeów pozyskanych w czeluściach podziemnych komór Kopalni, planujemy szkolne i domowe eksponaty.

VI. PRZEZ SKRAJ KUJAW, KOTLINY PŁOCKIEJ DO WŁOCŁAWKA

1. Przez Krośniewice na N zmodernizowaną krajową A -1. Jej główne funkcje przejęła zbudowana teraz autostrada „Północ - Południe”, przejeżdżamy nad nią.

2. Skraj SE Pojezierza Kujawskiego - porównawcza charakterystyka mezoregionów Kujaw.  

 Dowody trwających nadal ruchów neotektonicznych formacji solonośnych w podłożu Kujaw.

3. Przed Włocławkiem: tajemniczy widok stoków pagórów przedzielonych zagłębieniami deflacyjnymi z ekosystemami bagiennymi olszyn - są to wały i wydmy paraboliczne. Powstawały w chłodnych, suchych fazach dryasowych i w okresie preborealnym (ok. 13 - 10 tys. lat temu). Wówczas, w subarktycznym klimacie „obszaru Polski”, bez obecności pokrywy roślinnej, zachodnie wiatry formowały piaski teras pradoliny T - E m.in. w wydmy paraboliczne. Tak powstał eoliczny krajobraz obecnie porośnięty borem sosnowym. W tym otoczeniu konsumujemy obiadokolację.

 4.WŁOCŁAWEK, 120 tys. mieszk., krajowy ośrodek wzrostu, stolica Kujaw Wschodnich i tzw. Kujaw „Białych” - przyczyny wzrostu w por. z Inowrocławiem (konkurencyjna para). Przełomem była inwestycja Zakładów Azotowych „Anwil” (1971) r., których dyrektorem był też absolwent naszego Liceum. Część SE miasta - dzielnica prestiżowych zakładów przemysłowych.

5. Kanał „ZUZANKA” - grawitacyjnie zrzuca poza zaporę infiltracyjne wody obwałowań Zbiornika.

VII. ZAPORA i   ELEKTROWNIA   WODNA  „WŁOCŁAWEK

I). Rozpoznajemy organizację zapory.

     1. Od strony zbiornika - port dla barek, mijamy śluzę kanału.

     2. Żelbetowy most i budynek elektrowni wodnej z turbinami typu Kaplana o średnicy wirnika 8 m.  Jest to elektrownia typu przepływowego o mocy 162 MW. (Porównania i opisy).

     3. W filarze mostu przepławka dla ryb. W głębi, ostroga ziemna z Krzyżem ks. J. Popiełuszki.

     4. Jaz przepustowy - 10 sztalug metalowych reguluje przepływy wody z ponad połowy obszaru Polski. Obliczony na max. falę wezbraniową 12 Wiseł!, zabezpiecza Włocławek… .

     5. Konstrukcja zapory ziemnej długości 600 m, wysokości 20 m z drogą krajową w „koronie”.

II). Wpływ koncepcji budowy Kaskady Wisły Górnej, Środkowej i Dolnej z lat 60./70.:

     1. Problem erozji wgłębnej dna koryta płynącej rzeki - 4 m, czoło strefy rynny erozyjnej ponad 40 - 50 km od zapory, także eworsyjne plosa do głębokości 12 m. Rozerwanie tamy - to „bomba ekologiczna” dla miast i doliny Wisły Dolnej i Zatoki Gdańskiej, Bałtyku.

       2. Projekt budowy drugiego zabezpieczającego zbiornika i zapory Siarzewo k. Nieszawy.

       3. Lokalizacja przy granicy dwóch powiatów - spór o dochody z nowej inwestycji.

                                                                                Koncepcja wycieczki i tekst: Bogdan Siemianowski

Najbliższe

Brak wydarzeń
listopad 2017
P W Ś C Pt S N
30 31 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 1 2 3
grudzień 2017
P W Ś C Pt S N
27 28 29 30 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31